Black Friday: Meer Dan Alleen een Koopjesjacht

Het Amerikaniseren van andere culturen gebeurt al decennia en is door het internet en social media alleen maar versterkt. Kerst en Halloween worden steeds groter in Nederland, maar ook Black Friday is de laatste jaren snel gegroeid in ons land. Het verhaal achter Halloween hebben we al verteld, maar weet je ook waar Black Friday vandaan komt?

Black Friday vindt elk jaar plaats in de laatste week van November, de dag na Thanksgiving Day. Al hoewel Black Friday geen officiele vakantiedag is in Amerika, geven veel werkgevers en scholen zowel Thanksgiving Day als Black Friday vrij. De meeste winkels bieden gigantische kortingen aan om zoveel mogelijk winst te maken en Black Friday is meestal de drukste winkeldag in het hele jaar. Er zijn zelfs mensen overleden als gevolg van de drukke menigten en elk jaar zijn er filmpjes te vinden waarin mensen vechten over de beste deals. 

Een Wallstreet Crash

De term ‘Black Friday’ werd oorspronkelijk gebruikt voor de Wallstreet Crash die plaatsvond op vrijdag 24 September, 1869. Die dag stortten de goudmarkten in Amerika in als gevolg van een schandaal die de populariteit van de president zwaar beschadigde. Finaciers Jay Gould en James Fisk gebruikten hun relatie met de jongere zus van toenmalige president Ulysses S. Grant om informatie te krijgen over de financiele regelingen van de overheid. Zo konden ze de goudmarkt manipuleren en gigantische winst maken. Toen de president erachter kwam dat hij misleid werd, zorgde hij ervoor dat bijna vier miljoen in goud verkocht werd door de overheid, waardoor de prijs van het goud naar beneden stortte. Investeerders haastten zich om ook hun goud te verkopen en konden hun leningen niet meer terugbetalen. Een economie die nog aan het herstellen was van een burgeroorlog stond geen kans tegen de financiële verwoesting van een Wallstreet Crash. 

Maar dit verklaard niet de connectie tussen Black Friday en shoppen. Het meest bekende verhaal stelt dat winkels het grootste gedeelte van het jaar ‘in het rood’ liepen en dat na Thanksgiving Day mensen al hun geld uitgaven aan koopjes, waardoor de winkels eindelijk winst maakten en dus ‘in het zwart’ gingen. Ergo, Black Friday. Dit klopt alleen niet helemaal.

Een zwarte vrijdag

In de jaren 50 in Philadelphia, Pennsylvania, stroomde de dag na Thanksgiving Day de stad vol met mensen van buiten de stad in afwachting voor de grote football game die elk jaar op zaterdag plaatsvond. Politieagenten moesten overuren maken om de menigtes onder controle te houden en gaven het daarom de naam ‘Black Friday’. Pas in de jaren 80 verspreidde de term zich over de rest van de Verenigde Staten. Om de negatieve ondertoon van de naam te verwijderen werd het verhaal van ‘rode’ en ‘zwarte’ winst bedacht.

This image has an empty alt attribute; its file name is u0lwf9bRh3_Iu4tlSf1Fvl75jV34XjPCQGqsUFsFYK50aDu0ugauMoQ25cRr5iO9pk7c3RNMJe2SuqvO91pdLLbXbvhyIDmX8rg7WeQGr0orn3TyYeoZL_Bs_RKIrXseO03p-39d

Tegenwoordig bestaat Black Friday niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook in Zuid-Amerika, Europa, Azie, en Australie. Sinds 2015 is het in Nederland door de meeste grote retailers overgenomen. Daarnaast is ‘Cyber Monday’ ook toegevoegd aan het Thanksgiving Day weekend voor webwinkels om hun beste koopjes aan te bieden. Cyber Monday lijkt zelfs meer succesvol te zijn in Nederland dan Black Friday, wellicht omdat wij hier geen Thanksgiving vieren.

Dankzij de coronacrisis die de wereld nogsteeds in haar ban houdt is de situatie dit jaar echter iets anders dan normaal. Mensen worden gevraagd zo veel mogelijk thuis te blijven en een mondkapje te dragen in gebouwen. Een dagje gezellig shoppen zit er dus niet in. Als je toch geneigd bent om Black Friday koopjes te scoren, dan kan het maar beter online!

Sophie Elzinga

Ik ben tweedejaars student Geschiedenis met een passie voor schrijven en journalistiek. Ik ben compleet verliefd op Groningen; alle prachtige gebouwen doen mijn kunst liefhebbende hart sneller kloppen. Maar na een jaar rondgereisd te hebben in Australië voelt de stad soms erg klein. Sinds kort heb ik mij aangesloten bij de SK, omdat ik er altijd al van heb gedroomd om schrijfster te worden, maar als dat niet lukt wordt ik gewoon minister-president.